PDA

View Full Version : Du lịch văn hó tâm linh - tiềm năng khai thác, phát tiển Bình Định


greenvina.textile
13-09-2012, 04:02 PM
Du lịch văn hó tâm linh - tiềm năng khai thác, phát tiển Bình Định
Ngày nay, khi cuộc sống của con người ngày càng được nâng cao về vật chất lẫn tinh thần thì nhu cầu tham quan, du lịch, nghỉ ngơi sau những ngày làm việc căng thẳng càng được nhiều người quan tâm hơn.
Lễ hội Vía Bà Nhơn Phong - Ảnh Hoa Khá

Hiện nay, đã có nhiều loại hình du lịch ra đời nhằm đáp ứng cho du khách như: du lịch văn hóa, du lịch mạo hiểm, du lịch biển, du lịch MICE… Trong đó, có thể nói loại hình du lịch văn hóa tâm linh đang là một xu hướng phát triển mới mà các công ty lữ hành đang hướng đến để phục vụ nhu cầu tham quan, chiêm bái, hành hương của khách du lịch.
Thế nào là Du lịch tâm linh? Hiện nay chưa có một định nghĩa hay khái niệm chính xác về du lịch tâm linh. Có thể tạm hiểu rằng đề cập đến tâm linh tức là nói đến tín ngưỡng, tôn giáo, chẳng hạn các lễ hội tôn giáo: lễ hội Chùa Hương (Hà Nội), lễ hội Quán Thế Âm (Đà Nẵng), lễ hội Ponagar (Nha Trang), lễ hội Katê (Ninh Thuận)… và lễ hội tín ngưỡng dân gian như: lễ hội Thánh Gióng (Hà Nội), lễ hội Cầu Ngư (Bình Định, Bình Thuận), lễ hội vía Bà núi Sam (Châu Đốc)... Điều này cho thấy, có khi nhu cầu tâm linh là động cơ chính, cũng có Khách sạn tại Quy Nhơn (http://haihuonghotel.com/vi/tin-tuc/75-quy-dinh-luu-tru-khach-san-tai-quy-nhon-o-tai-khach-san-hai-huong.html) khi nhu cầu du lịch là động cơ chính. Tuy nhiên kết quả hưởng thụ của khách du lịch tâm linh luôn luôn là cùng một mức độ mặc dù đi với động cơ nào.
Du lịch tín ngưỡng là một hình thức du lịch phát triển rất mạnh ở nhiều quốc gia trên thế giới. Du khách theo loại hình du lịch này thường tìm đến các đình, chùa, các thắng tích tôn giáo để vãn cảnh, cúng bái, cầu nguyện… Tại đây, du khách sẽ hòa vào dòng tín đồ để cảm nhận vẻ yên bình, thanh thản ở những thắng tích tôn giáo nổi tiếng. Còn du lịch tâm linh gần đây đã hình thành và đang phát triển ở những quốc gia châu Á, đặc biệt những quốc gia theo Phật giáo như Ấn Độ, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan. Ở nước ta hàng năm, một số chùa đã tổ chức các khóa tìm hiểu và nghiên cứu tôn giáo, các khóa tu thiền hoặc một số công ty lữ hành tổ chức đưa khách đến tham quan tại các quốc gia châu Á từng in dấu chân của Phật Thích Ca Mâu Ni lúc sinh thời.
Bình Định là vùng đất có nhiều danh lam cổ tự mang nhiều giá trị độc đáo về kiến trúc và bề dày về lịch sử văn hoá. Đây là một lợi thế so sánh giúp Bình Định khai thác loại hình du lịch văn hóa tâm linh. Trong số đó, một số ngôi chùa tiêu biểu sau đây là điểm dừng chân thường xuyên của khách du lịch mỗi khi đặt chân đến Bình Định.
Chùa Thập Tháp Di Đà: tọa lạc tại thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, cách TP. Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc. Năm 1665 Thiền sư Nguyên Thiều lập ngôi chùa nhỏ để tham thiền và hoằng dương Phật pháp. Đến năm 1680, chùa chính thức được xây dựng quy mô lớn lấy hiệu là “Thập Tháp Di Đà tự”. Năm Minh Mạng nguyên niên (1820), chùa được vua sắc phong Sắc tứ Thập Tháp Di Đà tự, tính đến nay đã trên 300 năm tuổi. Theo truyền thuyết, chùa xây bằng gạch lấy từ 10 ngọn tháp Chàm đổ nát ở đồi Long Bích nên mới gọi là chùa Thập Tháp. Chùa có kiến trúc hình chữ Khẩu, mái lợp ngói âm dương, chia thành bốn khu vực: chánh điện, phương trượng, Đông đường và Tây đường. Ngoài kiến trúc bên trong, chùa Thập Tháp còn làm du khách ngỡ ngàng đến khâm phục khi chiêm ngưỡng khu vườn tháp cổ với 21 bảo tháp lớn nhỏ mang phong cách kiến trúc của nhiều thời đại khác nhau từ thế kỷ XVII - XX. Ngoài ra, những bức tượng thờ, hoành phi, bao lam, tủ thờ, bàn ghế được chạm khắc, cẩn xà cừ công phu tỉ mỉ, chùa còn lưu giữ đôi câu đối do chính chúa Nguyễn Phúc Chu viết tặng năm 1701; bức hoành phi của vua Minh Mạng ban tặng và nhiều bộ kinh cổ khắc gỗ và in giấy. Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung Việt Nam được xây dựng vào thời Lê - Nguyễn thì chùa Thập Tháp Di Đà ở Bình Định là ngôi chùa cổ thuộc thiền phái Lâm Tế. Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, dù kiến trúc cũ và mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Năm 1990, chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Hàng năm, chùa đón tiếp hàng ngàn Phật tử và du khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm bái.
Chùa Long Khánh: là một ngôi chùa lớn toạ lạc tại số 141 Trần Cao Vân, thành phố Quy Nhơn, là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Bình Định, nơi sinh hoạt lễ bái của giới tăng ni phật tử và là điểm tham quan du lịch hấp dẫn cho du khách gần xa khi đến Bình Định. Theo các tư liệu lịch sử, chùa được lập từ năm 1715, kiến trúc nguyên thủy của chùa không còn nữa. Ngôi chùa hiện nay về cơ bản được xây dựng lại vào năm 1956 và hoàn thiện vào năm 1972. Chùa được kiến trúc theo hình chữ “Khẩu” phía trước có chánh điện gồm Thượng điện và Hậu điện. Phần Thượng điện thờ Phật Adiđà và Quan âm Chuẩn đề, Hậu điện thờ Phật tổ Thích Ca. Hai bên có Đông phòng và Tây phòng. Hai dãy này là chỗ dành riêng cho tăng ni. Phía sau là Tổ đình, thờ các vị khai sơn phá thạch. Mặc dù đã qua bao lần trùng tu, tái tạo, chùa Long Khánh vẫn mang những giá trị di tích lịch sử - văn hoá đặc sắc, là một trong những ngôi chùa có niên đại cổ kính nhất ở Bình Định. Ngày nay, du khách gần xa khi đến chùa không thể không có những phút giây cảm giác tĩnh mịch, sâu lắng và tôn kính như đi vào thế giới hư vô cực lạc.
Chùa Linh Phong: Chùa được lập từ năm 1702 trên lưng chùng một ngọn đồi ở phía nam Núi Bà, thuộc xã Cát Tiến, huyện Phù Cát, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc. Chùa dựa lưng vào núi cao, mặt trông ra biển, xung quanh có sông uốn lượn, phong cảnh thanh tao kỳ vĩ, không gian tĩnh mịch, với tên ban đầu là Dũng Tuyền, đến năm 1733, chúa Nguyễn Phúc Chu xuống chiếu cho xây lại chùa và đổi tên là Linh Phong, ban cho sư trụ trì (ông Núi) pháp hiệu "Tĩnh Giác Thiện Trì Đại Lão Thiền Sư". Có truyền thuyết kể rằng vua Minh Mạng nằm mơ được Đại Lão thiền sư dâng thuốc chữa khỏi bệnh nên đã xuống chiếu cấp tiền bạc để trùng tu lại chùa năm 1829. Hằng năm cứ đến ngày 24 và 25 tháng giêng, Chùa Ông Núi tổ chức giỗ Hòa thượng Thích Viên Minh, người trụ trì ngôi chùa lúc sơ khai và luôn thu hút hàng ngàn lượt khách du lịch đến tham quan, lễ Phật.

Trẩy hội Chùa Ông Núi (Linh Phong) - Ảnh: Đào Tiến Đạt

Chùa Sơn Long (còn gọi là chùa Hang, chùa Hàm Long): Chùa tọa lạc bên sườn núi Trường Úc thuộc phường Nhơn Bình, thành phố Quy Nhơn, nguyên là ngôi cổ tự có tên Giang Long Thiền Thất, được lập khoảng cuối thế kỷ XVII. Tương truyền, dưới chân núi phía sau chùa, xưa kia có một tảng đá rất lớn trông như miệng rồng có hàm trên, hàm dưới với một cái lưỡi nhỏ đưa ra ở chính giữa. Tảng đá có tên gọi là đá Hàm Long, nên chùa được gọi theo tên ấy. Trong chùa có 15 ngôi mộ tháp lớn nhỏ, có những ngôi mộ vẫn còn giữ nét rêu phong, cũ kỹ của mấy trăm năm về trước, có mộ tháp đã được trùng tu khang trang. Dù dáng vẻ còn khiêm tốn nhưng Sơn Long vẫn dập dìu khách phương xa đến thăm thú, lễ bái, vãn cảnh... đặc biệt là trong những dịp lễ tết.
Tu Viện Nguyên Thiều (còn gọi là Trường Trung cấp Phật học Bình Ðịnh): tọa lạc trên một khu đồi gần tháp Bánh Ít tại xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước. Chùa được xây dựng vào năm 1956 và mang tên Nguyên Thiều, tên vị tổ sáng lập chùa Thập Tháp, bên cạnh là Tu viện Nguyên Thiều - một trung tâm giáo dục, đào tạo tăng ni quan trọng ở Bình Định. Từ giữa thập niên 1960, Chùa và Tu viện Nguyên Thiều đã trở thành một thắng cảnh nổi tiếng, đón tiếp du khách cả nước đến tham quan, vãn cảnh vào những dịp lễ, tết. Ngày nay, Trường tiếp tục đào tạo các tăng ni sinh chương trình Trung đẳng Phật học.
Chùa Long Phước: nằm ở xã Phước Thuận, huyện Tuy Phước hiện do thầy Thích Hạnh Hòa trụ trì. Trong những năm qua, chùa đã đào tạo nhiều lớp võ sĩ tham gia thi đấu đạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế với những môn võ cổ truyền độc đáo như: thảo, bộ, quyền, roi; cùng một số binh khí như: thương, kiếm, đao; các bài công đấu: roi đấu với roi, thương đấu với kiếm, các bài tam đấu: Xa thương kiếm pháp, Đặng vân sát kiếm; các bài thi đấu: Lạc mã trùng dương, roi thương kiếm đao. Hiện nay, chùa Long Phước được các môn phái võ nhiều nước trên thế giới biết đến và thường xuyên đến giao lưu, tham gia luyện tập. Đặc biệt, “tiếng lành đồn xa” võ đường của chùa đã thu hút được nhiều môn sinh khắp nơi trong cả nước đến đăng ký học võ, trong đó có cả môn sinh người nước ngoài.
Hằng năm, cứ vào dịp lễ, tết hay rằm tháng giêng, rằm tháng mười, lễ Phật đản, Lễ Vu lan báo hiếu, các ngày giỗ chạp… Phật tử và nam thanh nữ tú từ khắp nơi trong tỉnh và các tỉnh lân cận đổ về các chùa hành hương, vãn cảnh, chiêm bái cầu nguyện và tận hưởng những giờ phút thong dong, tạm quên những phiền toái đời thường của cuộc sống.
Mặc dù có tiềm năng phát triển về du lịch tâm linh, nhưng hiện nay các Công ty lữ hành Bình Định chỉ mới đan xen việc tham quan, vãn cảnh chùa trong các tour du lịch dành cho du khách và phân khúc thị trường dòng khách du lịch này. Đa số khách du lịch đến chùa hiện nay chủ yếu để viếng cảnh chùa và thắp hương hoặc tự tổ chức dã ngoại kết hợp đến thăm chùa. Hơn nữa, vị trí tọa lạc các chùa thường ở những nơi chưa thuận lợi về điều kiện hạ tầng giao thông, hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ phục vụ cho khách hành hương, thăm viếng chùa dài ngày chưa thể đáp ứng được… Kinh nghiệm ở một số địa phương cho thấy “tính thương mại hóa” trong việc phát triển du lịch tâm linh gắn với lễ hội đã trở thành một thực trạng nhức nhối đối với các cơ quan quản lý nhà nước. Vì vậy, để phát triển loại hình du lịch này, chúng ta cần có chiến lược phát triển lâu dài và bền vững. Chẳng hạn, cần kiện toàn hệ thống giao thông để thuận tiện cho khách tham quan vào chùa, đầu tư hệ thống khách sạn, nhà nghỉ và các dịch vụ khác để khách có nhu cầu có thể lưu trú dài ngày….
Năm 2009, Công ty Cổ phần Đầu tư - Phát triển Đô thị và Năng lượng An Phú đã đầu tư khởi công dự án xây dựng Quần thể du lịch, lịch sử, sinh thái và tâm linh tại khu vực gần chùa Linh Phong, với quy mô diện tích rộng 56,65ha, tổng giá trị đầu tư lên đến 500 tỉ đồng. Quy mô của dự án bao gồm đầu tư xây dựng các khu chức năng chính: khu tượng Phật; khu công viên trên núi; khu công viên Thạch Lâm; khu nghỉ dưỡng kết nối, phát huy giá trị khu di tích chùa Linh Phong. Trong đó, công trình điểm nhấn của dự án là khu tượng Phật trên diện tích 5,19 ha, cao 54m, đế cao 15m. Ngoài ra, còn có các công trình phụ trợ bao gồm: đường lên, cổng tam quan, hồ nước nhân tạo, quảng trường Pháp luân, tứ trụ và đường hành lễ; khu tượng đài và trung tâm thuyết pháp; khu cây xanh cảnh quan dọc trục đường hành lễ… Dự án được chia làm 3 giai đoạn và theo kế hoạch sẽ đưa vào sử dụng từ giữa năm 2013; đến cuối năm 2014 thì hoàn thành toàn bộ công trình.
Như vậy, khi quần thể du lịch, lịch sử, sinh thái và tâm linh chùa Linh Phong được đưa vào hoạt động sẽ là một điểm nhấn mới cho du lịch Bình Định nói chung và loại hình du lịch văn hóa tâm linh nói riêng dành cho những du khách muốn hành hương về vùng đất Phật để tìm kiếm một chốn bình yên, thanh thản cho tâm hồn.